كه از آن جناب پيروى كردند نازل شده است . علاوه بر اينكه ، از ظاهر سياق برمىآيد كه مقصود از آيه دلخوش ساختن رسول خدا ( ص ) است به وجود گروندگان به او چه مهاجر و چه انصار ، چون مقصود از آن زمينه چينى براى آيه بعدى است كه مىفرمايد : « مؤمنين را بر كارزار تحريك كن » . و در تفسير قمى مىگويد : معصوم ( ع ) فرموده : حكم خدا در اوايل بعثت در باره مسلمانان اين بود كه يك نفر از ايشان مىبايستى در برابر ده نفر كافر مقاومت كند و اگر فرار مىكرد مرتكب يكى از گناهان كبيره - يعنى فرار از زحف - شده بود ، و بر اين حساب صد نفر از ايشان مىبايستى در برابر هزار نفر مقاومت مىكردند . سپس وقتى خداوند معلوم كرد كه به خاطر ضعفى كه دارند نمىتوانند به اين تكليف عمل كنند لذا اين آيه را فرستاد : * ( « الآنَ خَفَّفَ اللَّه عَنْكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ » ) * و بر آنان واجب كرد كه كمترين مرد آنان با دو مرد از كفار مقابله كند و اگر فرار كند مرتكب گناه فرار از زحف شده است ، به خلاف اينكه كفار سه نفر باشند كه اگر يك فرد مسلمان از برابر آنان فرار كند مرتكب اين گناه نشده « 1 » . مؤلف : در تفسير عياشى از حسين بن صالح از امام صادق از امير المؤمنين ( ع ) قريب به اين مضمون روايت شده ، و همچنين در اين معنا روايتى در الدر المنثور به چند طريق از ابن عباس و غير او روايت شده است « 2 » . و در الدر المنثور است كه شيرازى در كتاب القاب و ابن عدى و حاكم - وى سند را صحيح دانسته - از ابن عمر روايت كرده‌اند كه گفت : رسول خدا ( ص ) كلمه « ضعف » را در آيه * ( « الآنَ خَفَّفَ اللَّه عَنْكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً » ) * - با رفع - قرائت كردند « 3 » .

--> ( 1 ) تفسير قمى ج 1 ص 279 ( 2 ) تفسير عياشى ج 2 ص 68 ( 3 ) الدر المنثور ج 3 ص 201 ط بيروت .